TGO-aanpak

De TGO-aanpak beschrijft het strategisch managen proces. Dit proces bestaat uit acht stappen en gericht is op het bereiken van strategische vooruitgang. De eerste vier stappen zijn bedoeld voor het herzien van bestaande strategische keuzes, resulterend in nieuwe perspectieven voor de organisatie. De laatste vier stappen zijn gericht op het doorvoeren van strategische keuzes. Het is een proces waarbij leiders voornamelijk werken aan hun organisatie.

De TGO-aanpak maakt onderdeel uit van de TGO-methodiek. Naast een aanpak bevat die methodiek concepten, tool en technieken die leiders kunnen toepassen bij het uitvoeren van het proces. De TGO-aanpak beschrijft de stappen/activiteiten die leiders uitvoeren bij het strategisch managen en de volgorde waarin je die stappen idealiter uitvoert. De concepten, tools en technieken zijn belangrijke hulpmiddelen bij de uitvoering van de verschillende stappen.

Strategisch leiderschaps- en organisatieontwikkeling gaan hand in hand

De TGO-aanpak, oftewel het proces strategische managen, is hieronder schematisch weergegeven. Een belangrijk uitgangspunt bij het proces is dat een leiderschapsteam die stappen met elkaar doorloopt. Bij dat proces voeden leiders elkaar, maar worden ze ook geregeld voorzien van input door anderen. Bij elke stap ontstaan nieuwe inzichten en kennis over de organisatie en de omgeving waarin die functioneert, die weer nodig zijn om de volgende stap uit te kunnen voeren. Het proces zorgt dus niet alleen voor organisatieontwikkeling, maar draagt ook bij aan strategisch leiderschapsontwikkeling. Strategisch managen is dan ook een leer- en innovatieproces voor leiders in organisaties, maar ook een proces van toekomstgerichte organisatieontwikkeling van belang voor alle groepen belanghebbenden bij de organisatie.

Strategisch managen als kloppend hart

We gaan zelfs nog een stapje verder. Het strategisch managen proces beschouwen we als het kloppend hart van een organisatie. Dat is ook waarom je in het schema de vorm van een hart ziet. Er wordt weliswaar geen bloed rondgepompt bij dit proces, maar wel cruciale kennis en inzichten die nodig zijn om strategische vooruitgang te realiseren en een organisatie gezonder en aantrekkelijker te maken. Toepassing van dit proces zorgt ervoor dat je organisatie op verschillende vlakken blijft innoveren en zich kan aanpassen op het moment dat de omstandigheden daarom vragen.
 

Stappen in het strategisch managen proces

Zoals eerder vermeld kent het proces acht stappen die hieronder schematisch worden weergegeven. Onder het schema wordt de kern van elke stap kort toegelicht. 

 

De toelichting begint bij de stap linksboven in het schema en verloopt vervolgens tegen de klok in. 

  1. Verkennen strategische uitgangspositie
    De eerste stap is het verkennen van de strategische uitgangspositie, waarbij de aandacht uitgaat naar het heden. Het is een soort 0-meting om te bepalen hoe je bedrijf of instelling er nu voorstaat. Hoe gezond is je organisatie op dit moment vanuit de omgang met klanten, businesspartners, medewerkers en stakeholders en hoe aantrekkelijk is je organisatie voor deze groepen belanghebbenden? In welke strategische aandachtsgebieden loop je risico’s en welke strategische vraagstukken zijn daarbij aan de orde? Doel van deze stap is focus aan te brengen en prioriteiten te bepalen bij de vervolgstappen.
     
  2. Evalueren strategische keuzes
    De tweede stap is een verdiepingsstap, waarbij de strategische keuzes die in het verleden zijn gemaakt over de verschillende aandachtsgebieden worden geïnventariseerd en geëvalueerd. Zijn dat gezien de strategische uitgangspositie van de organisatie en de context waarin die functioneert nog steeds de juiste keuzes? Wat zijn belangrijke strategische issues? Welke opties zijn er om het anders te doen? En wat zijn de belangrijkste thema’s die van invloed kunnen zijn op deze keuzes in de toekomst?
     
  3. Begrijpen dynamiek op het speelveld
    De aandacht verschuift bij deze stap naar het speelveld van je organisatie. Dat betreft de markt met concurrenten, maar ook het sociaal/maatschappelijk veld, de politiek, financiers, ngo’s, etc. Welk deel van dat speelveld is relevant en welke dynamiek en ontwikkelingen zijn daar gaande? Van welke groter geheel maakt je organisatie onderdeel uit? Welke scenario’s zouden zich voor kunnen doen en welke mogelijkheden dienen zich aan?
     
  4. Maken/herzien van strategische keuzes
    Op basis van het voorgaande wordt het potentieel van de organisatie zichtbaar en dienen zich nieuwe perspectieven aan voor je organisatie. De aandacht verschuift naar de toekomst, mogelijk met verschillende tijdshorizonnen. Op basis van de opgebouwde kennis en inzichten, kunnen nu strategische keuzes worden gemaakt voor de verschillende strategische aandachtsgebieden van je bedrijf of instelling. Belangrijk daarbij is om helder te hebben welke strategische vooruitgang wordt beoogd en op welke termijn.
     
  5. Exploreren/uitkristalliseren van keuzes
    Strategische keuzes zijn aanvankelijk soms nog vaag en globaal, evenals de impact op datgene wat ogenschijnlijk niet verandert. Wat betekent bijvoorbeeld een aanpassing van het businessmodel voor het huidige organisatiemodel? Het is cruciaal om de samenhang van keuzes in de gaten te houden. Belangrijk is om strategische keuzes te concretiseren en de perspectieven die daaruit voortkomen uit te kristalliseren en om te zetten naar strategische initiatieven.
     
  6. Experimenteren
    Strategische initiatieven beginnen bij voorkeur kleinschalig, als experiment om van te leren. Op basis daarvan kunnen realisatieplannen worden opgesteld om de strategische keuzes grootschalig door te voeren. Belangrijk is om steeds in een vroegtijdig stadium de haalbaarheid vast te stellen van de veranderingen die worden nagestreefd. 
     
  7. Doorvoeren van keuzes
    Bij deze stap gaat het erom de beoogde vernieuwing te realiseren. Strategische initiatieven hebben dan voor de vorm van projecten of programma’s die bedoeld zijn om strategische keuzes op grote schaal door te voeren.
     
  8. Monitoren strategische vooruitgang
    Uiteindelijk is het van belang te leren van de uitvoering van strategische initiatieven, na te gaan welke effecten dat met zich heeft meegebracht en vast te stellen of de nagestreefde vooruitgang ook daadwerkelijk is gerealiseerd. Dat kan dan uiteraard weer resulteren in aanpassingen van lopende strategische initiatieven, maar er kan ook een signaal uit voortkomen om de strategische uitgangspositie nog eens opnieuw te verkennen. 

Toelichting op de TGO-aanpak

Er valt veel te vertellen over de TGO-aanpak, zowel over de theoretische achtergrond van de aanpak als over de toepassing en ervaringen met de aanpak. Teveel voor deze website. Daarom bieden we via de FPSM Academy opleidingen/trainingen aan, zowel voor leiders als voor professionals die leiders bij strategische vraagstukken willen ondersteunen. 
Op deze pagina lichten we nog een paar belangrijke punten toe:

  • Bij de uitwerking van de TGO-aanpak hebben we dankbaar gebruik gemaakt van onze eigen ervaringen en diverse managementtheorieën. We zijn daarbij echter het meest geïnspireerd geraakt door de Theorie U. Als je die theorie kent, herken je daar ongetwijfeld elementen uit in het schema en in de beschrijving van de stappen. Ken je die theorie niet en wil je daar meer te weten over komen, verwijzen we je graag naar het boek Theorie U, leiding vanuit de toekomst die zich aandient, geschreven door C. Otto Scharmer. 
     
  • Strategisch managen is een proces dat je met een leiderschapsteam gezamenlijk doorloopt. Belangrijk is om met elkaar tot strategische keuzes te komen vanuit gedeelde waarnemingen en vervolgens als collectief te komen tot de identificatie en uitvoering van strategische initiatieven. Voordat je het proces voor de eerste keer start is het dan ook van belang na te gaan welke leiders uit je organisatie onderdeel gaan uitmaken zijn van dat team en hoe je anderen bij het proces betrekt.
     
  • Organisaties en leiders hoeven het proces niet in één keer te adopteren en te implementeren. Het proces is zodanig opgezet dat leiders stapsgewijs kunnen experimenteren met de toepassing daarvan. Je kunt bijvoorbeeld beginnen met het verkennen van de strategische uitgangspositie, zonder dan al het oogmerk te hebben om strategische keuzes te herzien.
     
  • Net zoals de TGO-concepten universeel toepasbaar zijn voor allerlei verschillende organisatie, is ook de TGO-aanpak universeel toepasbaar. We worden bijvoorbeeld weleens geconfronteerd met uitspraken dat dit proces vooral geschikt zou zijn voor grotere organisaties en niet bij startups of scale-ups. Maar de praktijk wijst anders uit. Juist kleinere en middelgrote organisaties en divisies/units van grotere organisaties hebben veel baat bij deze aanpak. 
     
  • Het strategisch managen proces beschouwen we als een proces dat de nodige tijd vraagt van leiders in organisaties en dat parallel aan het operationeel management proces verloopt. Het is belangrijk om beide processen niet te veel met elkaar te mengen. Strategisch managen vraagt nu eenmaal andere aandacht van leiders dan operationeel management. Bij het operationeel managen werken leiders voornamelijk in hun organisatie, bij strategisch managen werk je vooral aan je organisatie.

FPSM diensten

De FPSM diensten zijn volledig afgestemd op de TGO-aanpak. Voor vrijwel elke stap of series van stappen hebben we methoden ontwikkeld om leiders te ondersteunen bij het doorlopen van dit proces. Daarbij beschikken we over een zich uitbreidend netwerk van professionals die getraind zijn in de toepassing van de TGO-methodiek en in de ondersteuning van organisaties bij de verschillende stappen. Eén van onze diensten is bijvoorbeeld de Toekomstbestendigheidsscan, die als oogmerk heeft de strategische uitgangspositie van een organisatie te verkennen. Het is een prima eerste kennismaking met de TGO-methodiek. Maar wellicht ben je nog niet zover.

Ben je nieuwsgierig geworden en wil je meer weten over het strategisch managen proces, de rollen die van belang zijn in een organisatie om dit proces succesvol uit te voeren en de concepten, tools en technieken die bij de verschillende stappen worden toegepast? Meld je dan aan voor een van de trainingen/opleidingen van de FPSM Academy.